Timor Leste nia partisipasaun iha aksaun global hasoru mudansa klimatika
Iha fulan Dezembru 2009 sei iha Konferensia UNFCCC (United Nation Framework Convention on Climate Change) iha Kopenhagen nebe partisipa husi nasaun hot-hotu. Iha konferensia nee mak sei deside mekanizmu foun hodi troka Protokolu Kyoto nebe durante nee regula aksaun global iha mundu tomak hasoru mudansa klimatika.
Relasiona ho Konferensia UNFCCC nee, ami hanoin importante atu governu Timor-Leste fahe hanoin ho sosiedade sivil no ba publiku, kona ba Timor-Leste nia pozisaun nebe sei lori ba Konferensia nee no mos rona ideas husi ema hotu nebe interese ba asuntu nee.
Nudar membru sosiedade sivil nian nebe halibur-an iha Grupu Servisu ba Mudansa Klimatika, ami preokupa tebes ho mudansa iklima nebe fo impaktu ba povu Timor Leste no povu iha nasaun seluk sira nia moris. Tan ne’e Grupu Servisu ba Mudansa Klimatika nian foti inisiativa hodi organiza Enkontru Publiku ho topiku Timor-Leste nia Partisipasaun iha Aksaun Global hasoru Mudansa Klimatika.
Narador sira mak hanesan:
Senhor João Gonçalves Ministru ba Ekonomia no Desenvolvimentu;
Senhor Expedito Belo Programme Officer ba Unidade Redusaun Pobreza no Meio Ambiente husi UNDP Timor Leste
Maximus Tahu husi Lao Hamutuk.
In December 2009, the UNFCCC (United Nation Framework Convention on Climate Change) Conference will be held in Copenhagen with participation from every nation. This conference will decide a new mechanism to replace the Kyoto Protocal which so far has regulated global actions to deal with climate change.
In regard to this UNFCCC conference, we think it is important for the Government of Timor-Leste to exchange views with civil society and the public about the positoin Timor-Leste will bring to the conference, and to hear ideas from everyone interested in this issue.
Members of civil society have formed the Working Group on Climate Change (Grupu Servisu ba Mudansa Klimatika), we are very worried that changes in the climate will impact on the people of Timor Leste and other countries’ lives. Therefore, the Working Group on Climate Change has taken the initiative to organize a public meeting on the topic:
Timor-Leste’s Participation in Global Actions to Address Climate Change

Laos ba tuir deit konferencia, konferencia tiha konferencia fali, bibi-ain mak barak, fila mai la halo buat ida … rai maran husi tassi too foho, … ta ai la para, … sunu duut lemo-lemo, … em vez de gasta osan ba passiar … diak liu … gasta osan ba prepara ai-oan ba kuda iha tempu udan … no … gasta osan ba meios hodi rega ai-oan iha tempu bai-loron … para hamoris no haburas ai-oan hodi hamatak rai …
Hau fiar katak … sira hirak be agora atu ba dadaun tuir konferencia nee … husi sira moris … too agora nee … sira ladauk kuda ai-oan ida, … husu took sira, sira kuda ona ai-oan hira?… kuda ai deit iha uma oin mos lae ona, sa tan ba kuda ai iha rai fuik neba …
Maibe la buat ida … ba ba para hare ema nia rai … selamat jalan … dan … selamat tidur … selama perjalanan … dan … selama konferensi, … semoga ngorok … mimpi manis … sambil memeluk dan membelai … kalau bukan pramugari, minimal pramuria … jangan lupa bangun, … biar tidak ketinggalan pesawat kembali ke Dili … supaya bisa pulang … bisa berceritera … berapi-api dan berasap-asap … di kota Dili dan sekitarnya …
Ba deit … fila mai mak hare …
Se’e kolia / konfresia hela dt nunka mais at realija no sosialija ha povo sira tinan 10 ba oin tan ita timor sei mate hamlaha ho rai maran, jadi ho tempu ida ne mai ita fo liman ba malu.. a’at realija lalais asunto ida agora ne ba povo, para povo bele kuprende lalais hodi labele tesi ai no sunu rai arbiru… laos hatun malu,tolok malu deit.. iha media. Media uja para fo informacao.. no selseluk tan nebe que inportante mai ita… ok
””:”Mulailah sekarang menanam satu pohon di sekitar linkungan mu, dan Buanlah sampah plastik di tempat sampah,jangan memakai kendaraan bermotor yang banyak asap,Dalam 1 hari anda melakukan ini berarti anda telah melakukan kontribusi yang sangat besar dalam mengguranggi Pemanasan Global”"”
Abraco… Ba maun alin inan feton sira nia contribucao…
VIVA TIMOR IDA DEIT……