Press Briefing
Hau Sebastiao e Silva empresario no moos artista Timor oan.
Husi Abril 2000 hau halao negosio ida iha area importasaun, fa’an ho aluga kareta, mai loron ohin fo hatene ho mo’os husu buat sira nebe tuir mai:
Hahu husi loron ida fulan Janeiro 2001 hau tama iha kontrato ida naran “joint venture” ho senhor Glen Roy Doonan sidadaun Australiano atu hamutuk halao negocio nebe menciona tiona.
Ami nain rua assina kontrato ida ho lian Ingles, prepara husi senhor Glen Roy Doonan.
Hau nia knar iha partnership atu kontribui ho fatin, trabalhadores, seguransa ho hau nia servisu e, senhor Glen Doonan sosa kareta husi Japaun importa mai Timor e entrega ba hau fa’an ho aluga.
Hanessan sosio, hau servisu ho laran mo’os e diak, tau matan ba negocio hanesan hau nian rasik, liu liu iha tempo dificil crise 2006.
Hahu husi tinan 2004 nia hatama akountant ninian ba servisu controla ossan hotu hotu tuir nia hakarak.
Lukru fahe tuir nia hakarak e pagamento ba hau fahe hanessan ba aluger rai, comissaun ho servisu seluk seluk tan. Husi tinan 2006 hau questiona bebeik sistema fahe lukru, hau husu atu hatudu, explika lolos sistema acounting mai hau, liliu ba ossan barak nebe Glen Doonan uza sosa kareta Thifty nian ho mo’os sira nebe sosa husi Japaun iha tinan 2006 ho 2007 nia laran.
Husi ne’e, nia hahalok muda, mai visita ami husi Australia halo surpresa bebeik e husi hau nia kotuk koalia ho staff sira atu husik tia hau e ba servisu ba nia promete salario bo’ot, maibe durante tempo tomak nebe ami nai rua servisu hamutuk nia rekusa selu trabalhador timor oan.
Ikus mai iha 2008 hau deskobre katak senhor Glen Doonan regista ta’an tiona companhia ida naran Rentlo (naran neebe hau usa hela durante tinan barak) husi hau nia kotuk sem hau nia conhecimento, iha mo’os area aluga ho fa’an kareta. Ne’e konkorrensia desleal. Para alem de ne’e, nia Glen Doonan ba Timor Telecom hakarak didiuk muda hau nia numeru telefone eskritorio ho mo’os password internet hau nian ba nia naran.
La to’o ona, nia usa naran Rentlo, naran nebe hau rasik desenha. Naran ne’e hau nian e ema barak tebes relasiona naran nee ho familia “Albano” naran ida nebe ami usa tinan barak tiona.
Buat sira ne hotu fo’o ulun moras barak mai hau, hanesan mo’os lakon negosio barak tamba nia usa naran ne’e halo confusaun ba publiku e mo’os ba ami nia cliente barak.
Senhor Glen Doonan halo tiona planu sira ne hotu atu “oho” companhia timor oan ida, atu nia bele halo monopolio iha industria ida ne’e. Wainhira hau konfronta nia kona ba nia registo tan fali negosio ida iha negocio ne rasik nia kotuk ne laiha tan dalan seluk atu ba, selae… iha Agosto 2008 hau simu surat ida husi nia fo’o loron sanulu atu termina negosio iha hau nia fatin. Maibe, antes de ida ne GD koalia tiona ho banku ANZ atu ami labele iha assessu ba conta… mai iha ami nia eskritorio lori subar dokumento barak kona ba negocio nian: hard drive, livru cheque, surat imposto importasaun kareta nian, livru manutensaun kareta hotu hotu nian, tau password iha ami nia computer iha eskritorio ba ami labele iha assesu.
Nia ba loke fali kedas iha Timor Lodge nia negocio foun, apudera hau nia naran hadau hau nia clientes barak, e moos koalia ba ema hotu liliu iha comunidade Australia nia laran katak hau ema a’at e nauk nia ossan barak. Maibe, nia halo hela negosio iha Timor ho visa classe 1 turista nian nebe ilegal.
Tamba buat sira ne hotu mak hau halo decisaun atu lori caso ne ba tribunal, hau fiar justisa sei iha e se mak lo’os sei manan.
